οι νύχτες του Γενάρη…

Στις «απελπισμένες νύχτες του Γενάρη αυτουνού»… Συναντά ξανά στο τραγούδι του Χατζιδάκι εκείνο Το παιδί από την Κρήτη που το λέγανε… Και ξέρετε τι συνειδητοποιεί; Ότι δεν είναι το κρύο του Γενάρη («κρύο αλουμίνιο, σαν τα βράδια του Γενάρη πάνω από τ’ Αγρίνιο»)…
Είναι το κρύο της απουσίας…

Μάνος Χατζιδάκις: «Για την Ελένη»

Δεκαετία ’70, τελική μορφή 1986. Κύκλος σε στίχους του Μιχάλη Μπουρμπούλη και του συνθέτη. Πρώτη έκδοση σε δίσκο το ’78. Δεύτερη αναθεωρημένη το ’86. (Από την Εργογραφία του Μάνου Χατζιδάκι). Και στις δύο εκδόσεις τα εξώφυλλα είναι έργα του ζωγράφου Γιώργου Σταθόπουλου.

Ο δίσκος «Για τη Ελένη» κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1978, με ερμηνευτή το Στέλιο Μαρκετάκη. Η δεύτερη παρουσίαση αυτού του κύκλου τραγουδιών έγινε το 1986, με νέα ενορχήστρωση και με ερμηνεύτρια τη Μαρία Δημητριάδη. «Η καινούργια φωνή της με βοήθησε πολύ να ξαναβρώ την τραγικότητα που επιζητούσα να διαπερνάει τα απλοϊκά από μια πρώτη όψη τραγούδια μου», είχε πει τότε ο Μάνος Χατζιδάκις.
Ο Μάνος Χατζιδάκις γράφει για την Ελένη (στο δίσκο με τη Δημητριάδη): «Η Ελένη είναι ο μύθος για ένα κορίτσι του καιρού μας που έχει χαθεί. Η Ελένη είναι ένα φάντασμα με τη μορφή ενός κοριτσιού, που κάθε τόσο φανερώνεται και χάνεται μέσα από τις βροχές, μέσα από τα σύννεφα και μέσα από τον ήλιο. Η Ελένη, όπως η Μελισσάνθη, η Μάγδα και η Μαριάνθη των ανέμων, ανήκει στην πολύ προσωπική μου μυθολογία. Τα τελευταία χρόνια πολλές φορές σαν είμαι μόνος σκέπτομαι την έννοια κορίτσι να μπλέκεται παράξενα στον μύθο μου και στη ζωή μου. Ίσως γιατί η ηλικία μ’ εμποδίζει να δοκιμάσω την απειρία μου σε απομακρυσμένες ή καινούργιες εμπειρίες. Κι έτσι θα μείνω μ’ ό, τι θυμάμαι από τον έρωτα συγκεχυμένα και μισά. Με μιαν Ελένη που κάπου στη γη ή μες στην απέραντη οικουμένη έχει ταφεί».
Κάποια από τα τραγούδια «Για την Ελένη» τραγουδήθηκαν και από την Αλεξάνδρα στους δίσκους της «Η Αλεξάνδρα στα λαϊκά του Μάνου Χατζιδάκι» και «Η Αλεξάνδρα τραγουδά Μ. Χατζιδάκι - Β. Τσιτσάνη».

Τα δώδεκα τραγούδια του δίσκου:
Θέμα νυχτερινού αγγέλου, Για την Ελένη, Στην πύλη τ’ Αδριανού, Τραγούδια στο ηλεκτρόφωνο, Από το βράδυ ως το πρωί, Μυρίζει ο κόσμος γιασεμί, Νυχτερινός άγγελος, Το παλιό σπίτι, Καημός στη χαραυγή, Όταν θα βγάλω το χακί, Ψηλά στον Ακροκόρινθο, Ο μάγκας, Θάνατος στη λαχαναγορά.

«Έφυγε» η Μαρία Δημητριάδη

Πριν από λίγο πληροφορήθηκα για το θάνατο της Μαρίας Δημητριάδη. Της εξαιρετικής ερμηνεύτριας των δημιουργών. Σοκαρίστηκα. Αγαπούσα πολύ τη φωνή της, τη λάτρευα και τη σεβόμουν απεριόριστα κι ας μην ήταν η φωνή της κάθε μέρας μου...
Ζήτησε να αποτεφρωθεί και η τέφρα της να σκορπιστεί στη θάλασσα... Για να γίνει τραγούδι των γλάρων... Ήταν φωνάρα κι ας μη το διαλαλούσε... Ήταν μια ολοκληρωμένη καλλιτεχνική προσωπικότητα...
Αδυνατώ αυτή τη στιγμή να γράψω περισσότερα... Θα επανέλθω...
Καλό ταξίδι...

«Σταγόνα στα γόνατα»

Στις 7 Γενάρη του 1944, ο ποιητής Ναπολέων Λαπαθιώτης (φωτογραφία) επέλεξε να δώσει τέλος στη ζωή του…
Μ’ αυτή την αφορμή… Πίσω στο χρόνο… Στο έργο της Λίνας Νικολακοπούλου «Σταγόνα στα γόνατα», που είχε παρουσιαστεί στο θέατρο «Χυτήριο»… Η παράσταση ήταν ο μονόλογος μιας γυναίκας, μέσα από το λόγο -πεζό και ποιητικό- της Λίνας Νικολακοπούλου και την ποίηση του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη. Τη Ρουμπίνη Βασιλακόπουλου «συντρόφευε» στη σκηνή ο μουσικός Φίλιππος Τσαλαχούρης, που έπαιζε πιάνο και τραγουδούσε.
Η Λίνα Νικολακοπούλου γράφει στο πρόγραμμα του έργου: «Η Ρουμπίνη έκανε πρόβες με τον Φίλιππο τον καινούργιο. Που δεν το ήξερα ως τώρα κι όμως αυτά που κουβαλούν οι μουσικές του μου είχαν λείψει αφάνταστα. Σε ποίηση του Λαπαθιώτη. Τι χαρά! Εφτά τραγούδια είχαν γεννηθεί. Λιτά, ακριβά, ολόκληρα. Βάλαμε τα κείμενα ανάμεσα. Τ’ αφήσαμε να μιλάνε μεταξύ τους. Να κάνουνε φιλίες, να κάθονται σαν ξένα, να μαλώσουν, να μονιάσουνε. Αυτό μ’ αυτό ή αυτό με το άλλο. Να βγάλουν νόημα. Στο Χυτήριο. Χωρίς καλούπι. Μάζεψα κι άλλα γραπτά γραμμένα μ’ άλλες αφορμές στα πίσω χρόνια. Και τα παράτησα εκεί και πήρα δρόμο. Τι πάω να κάνω! Έλεγα. Πήγα ταξίδι. Τα παιδιά δουλεύανε. Όταν γύρισα κάτι είχε ζωντανέψει. Παράδοξο, αδόκιμο κι όμως ζεστό σαν νέα λέξη…
Η οροφή θα στάζει είπαμε. Κάποια ρωγμή συμβολική σ’ όλο το είναι. Σταγόνα στα γόνατα. Μ’ αυτά τα γόνατα πρωτοπερπατήσαμε όλοι. Στην αρχή στα τέσσερα πεσμένοι. Μετά σηκωθήκαμε. Περπατήσαμε. Τρέξαμε. Μετά καθίσαμε. Κουραστήκαμε. Μετά για προσευχή με συντριβή. Τι μας γονάτισε. Η ουσία. Όταν τη χάνουμε. Τι ξέρω, τι δεν έμαθα, τι ξέχασα, ποιο ήταν τ’ όνειρό μου.
"Το νερό υπάρχει κι είναι πολύ" λέει στο τέλος. "Μόνο που λιμνάζει. Πρέπει να το κινητοποιήσω, να το συν – κινήσω". Γι’ αυτό το λόγο γράφτηκε η Σταγόνα. Μια ώρα και δέκα λεπτά σ’ ένα κουβά μαζεμένη ολόκληρη προς ώρας μια ζωή».

Η Λίνα Νικολακοπούλου για την Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου

Γράφει η Λίνα Νικολακοπούλου για την Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου:
«Ήταν τα χρόνια που έζησε τα δύσκολα; Ήταν η καταγωγή της από το Αϊδίνι της Μικράς Ασίας… Ήταν που όλα τα έχασε με την Καταστροφή του ’22 κι ήρθε να ζήσει σε τούτον εδώ τον τόπο, τον συγγενικό μα πιο σκληρό και πονεμένο; Είχε δίπλωμα δασκάλας μα δεν δίδαξε. Από το 1926 μέχρι το 1942 συμμετείχε σαν ηθοποιός σε διάφορους θιάσους, μαζί μ’ αυτούς κοντά στην Κοτοπούλη. Κι εδώ η σχέση της με το λόγο, σκέφτομαι, με τον ρυθμό, με τη ζωντανή εκφορά του στο ακροατήριο…
Και να ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος στη μέση. Η Ευτυχία κόντευε τα πενήντα. Δυο γάμοι, δυο κόρες, τη μια την έχασε. Κι όμως έμεινε η καρδιά της γλυκιά παρόλο αυτό τον πόνο, ευγενική, ανθρώπινη…
Πως είναι κάτι φωτογραφικές μηχανές που έχουν έναν απλό φακό κι όμως βγαίνουν όλα απόλυτα καθαρά, νεταρισμένα, έτσι είν’ τα λόγια της. Πεντακάθαρα, βιωμένα, στιβαρά, αποσταγμένα. Φωνή λαού, οικοδομή, μέτρο του βίου, λουλούδι ζωντανό στον κήπο της καρδιάς…
Κράτησα με αγάπη απόψε στην αγκαλιά μου όλα τα προικιά που μας άφησε, τη μαστοριά, την ταπεινότητα, την ευλύγιστη σχέση με τις χαρές, τις λύπες και τα βάσανα. Αθάνατη!»

Αυτά από τη Λίνα Νικολακοπούλου για τη «δασκάλα» της... Προσέξτε και τον ίδιο αριθμό συλλαβών στο ονοματεπώνυμο των δύο γυναικών: Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου – Ευαγγελία Νικολακοπούλου! Μόνο σύμπτωση;

στην Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου…

Δύο γραμμές κι από δω αφιερωμένες στην Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου… Στη «γριά» του ελληνικού στίχου… Στην άγια της μνήμη… Στο σπουδαίο της έργο της… Στην αλήθεια της τέχνης της… Στις «δυο πόρτες» της ζωής της…
Έγραψε στίχους κοφτερούς σα μαχαίρια… Δεν έκρυψε ποτέ το πάθος της για το τζόγο… Δε διεκδίκησε δάφνες… Άφησε το χρόνο να κόψει και να μοιράσει την τράπουλα… Και να κρατήσει για την Ευτυχία το δέκα το καλό!

Έφυγε από τη ζωή στις 7 Γενάρη του 1972… «Όλα είναι ένα ψέμα…»

Γενέθλια: Ένας χρόνος «αποχρώσεις»…

Όλα άρχισαν ακριβώς πριν από ένα χρόνο… Στις 6 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2008… Έγραφα, τότε, σ’ εκείνη την πρώτη μου ανάρτηση:
Τελικά, όλα μια απόφαση είναι… Να ’μαι κι εγώ στο χώρο… Καλώς σας βρήκα… Σας θέλω συνοδοιπόρους… Έχουμε ταξίδια… Αρχή με «Το χειροκρότημα»… Με τους στίχους της Λίνας Νικολακοπούλου… Και με τη σωτήρια πίστη πως «είμαστε ακόμα ζωντανοί»…
«Για θεούς κι εραστές», που λέει η θεά… Για πίστη και έρωτα… Όλα στο βωμό τους… Όλα για χάρη τους… Όλα με τη χάρη τους… Ένα ευχαριστώ, από καρδιάς, είναι λίγο… Για όλα… Για τη χαρά της επι - κοινωνίας μας… Για το μοίρασμα…
ΧΡΟΝΙΑ ΜΑΣ ΠΟΛΛΑ… Και, μέρα που ξημερώνει, ΧΡΟΝΙΑ ΦΩΤΕΙΝΑ ΚΑΙ ΦΩΤΙΣΜΕΝΑ!!!

Γιάννης Παλαμίδας, «Δωρητής σώματος»

Γιάννης Παλαμίδας, «Δωρητής σώματος». Κυκλοφόρησε από την «Οδό Πανός».
Σπεύσατε!!!

Διαβάστε περισσότερα στο εξαιρετικό blog Άσματα και Μιάσματα (http://bosko-hippydippy.blogspot.com)

«Οι απίθανες περιπέτειες του Φοίβου Δεληβοριά»

Κυκλοφόρησε...

Ο χρόνος

Ο χρόνος θα κυλάει… Άλλοτε αργά, σαν ποιητικό –ή και βαρετό πολλές φορές– πλάνο σε ταινία του Αγγελόπουλου κι άλλοτε ορμητικά… Σαν τραγούδι του Χατζιδάκι στου «Παραδείσου» τα μπουζούκια…